Dorp Haarzuilens

Haarzuilens
Nadat baron Etienne van Zuylen van Nijevelt van de Haar had besloten zijn voorouderlijk kasteel in de oude glorie te laten herrijzen, ondernam hij stappen tot het opnieuw aankopen van de oorspronkelijk tot het kasteel behorende gronden. Zo ontstond het tegenwoordige, 450 hectare grote landgoed De Haar. Het dorp Haarzuilens maakt hier deel van uit.

Het oude dorp
Ongeveer op de plaats waar de Romeinse tuin en de Manege zijn aangelegd, lag tot 1898 het eeuwenoude dorpje. Over de oorsprong van dit pittoreske gehucht tast men in het duister. Vermoedelijk is het dorp in de Middeleeuwen ontstaan pal onder de bescherming biedende muren van het kasteel. Het dorp heeft zich in de loop der eeuwen nauwelijks ontwikkeld. Ongeveer 25 huizen waren rond een met zwaar geboomte begroeide brink gegroepeerd. Het dorp kende ook een herberg die tevens de functie van raadszaal vervulde. De ongeveer 150 inwoners vonden hun inkomsten voornamelijk in de akkerbouw en melkveehouderij.

Het nieuwe dorp
Al bij de eerste concrete plannen tot restauratie van het kasteel in 1891 werd geopperd het oude Haarzuilens te verplaatsen, om ruimte te maken voor een uitgestrekt park- en jachtgebied. Het dorp werd 1,5 kilometer naar het oosten gesitueerd. In 1898 konden de bewoners met veel feestgedruis hun nieuwe woningen betrekken. Ook hier bevindt zich in het midden een brink. Het meest in het oog springende gebouw is het Wapen van Haarzuilens, dat als herberg en raadszaal ontworpen is. Vrijwel alle luiken en deuren in Haarzuilens voeren de kleuren rood en wit, de kleuren van de Van Zuylens.