Restauratie

Restauratie De Haar 2001 – 2010

Ook heden ten dage, ruim honderd jaar na de herbouw, rijst De Haar, zoals baron Etienne van Zuylen toentertijd zelf al schreef, nog als een ‘colonne’ op uit de slotgracht. Toch is het majestueuze monument al enkele decennia een zorgenkind. Door het ontbreken van voldoende vaste grondslag voor de funderingen zijn vanaf midden jaren negentig in de muren grote zettingsverschillen ontstaan. Vermoedelijk hebben hierbij verschillende factoren een rol gespeeld. Het kan zijn dat de middeleeuwse fundamenten uiteindelijk toch niet berekend zijn geweest op de enorme opbouw van Cuypers’ kasteelontwerp. De samenstelling van de bodem met klei en zandplaten en het dalen van de grondwaterstand zouden ook een aandeel in het geheel kunnen hebben.

Om het kasteel, maar ook park en tuinen en bijgebouwen in goede conditie te houden, is een omvangrijk restauratietraject ingezet. In het jaar 2001 besloot het ministerie van OC en W om voor een nationale keurcollectie van bijzondere gebouwen en complexen met restauratieachterstand een speciale subsidieregeling in het leven te roepen. Ook Kasteel de Haar kwam dankzij haar grote cultuurhistorische waarde en unieke positie in aanmerking om deel te nemen aan deze “Rijkssubsidiering Grootschalige Restauraties” ofwel de Kanjerregeling. Naast de gulle subsidie van het rijk is nog altijd een eigen bijdrage nodig van de stichting. Hiertoe worden niet alleen de gelden die Baron en Natuurmonumenten hebben ingebracht gebruikt, maar blijft de stichting ook afhankelijk van donaties uit het bedrijfsleven en van particulieren.

In september 2001 kon men beginnen met de restauratie van de kapel. Later volgden in verschillende fasen, de bruggen, poorten en kademuren, de tuinornamenten en het casco van het stallencomplex aan het stalplein. In 2006 zijn we dan eindelijk toegekomen aan het eerste deel van het kasteel zelf, waarbij de fundamenten van de scheefgezakte Riddertoren werden aangepakt. Van 2006 tot en met 2009 is is de buitenschil van het kasteel fasegewijs gerestaureerd. Ondertussen bleek dat niet alleen de Riddertoren nieuwe fundamenten nodig had, maar dat het gehele kasteel en een deel van het Châtelet ook een nieuwe fundering moest krijgen. Hier is in 2008 mee gestart, eind 2009 waren er zo'n 500 palen de grond ingeboord waarmee de fundering van het kasteel voltooid was. In 2010 wordt het interieur van het kasteel gerestaureerd, waarbij de nadruk ligt op de installaties van het souterrain en de Beletage (de voor publiek toegankelijke ruimtes). Er is besloten om het kasteel tijdens de restauratie zo veel mogelijk toegankelijk te houden voor publiek. Met veel kunst en vliegwerk wordt het kasteel in ‘fasen’ gerestaureerd, waarbij steeds een aantal ruimtes tegelijk worden aangepakt. Uitgangspunt bij de restauratie is om het huidige beeld van ‘het honderd jaar oude riante buitenhuis’ zoveel mogelijk te bewaren. Eind 2010 moeten de werkzaamheden aan het kasteel voltooid zijn.

Ook voor het park en de tuinen van De Haar, de ruim 45 ha. is een plan gemaakt door een landschapsarchitect om het park weer in oude glorie te herstellen. In 2006 zijn de paden in het park en het groene gedeelte van het stalplein helemaal opgeknapt. Maar ook is in nieuwe bebording voorzien door het park zodat ook het hertenkamp en de doolhof bijvoorbeeld goed te vinden zijn. In 2008 zijn de Rozentuin en Buxusparterre gerestaureerd. Beide tuinen zijn naar oorspronkelijk ontwerp uit 1896 terug gebracht. In 2009 is het gebied 'Klein Limburg', helemaal achterin het park, opgeknapt en begin 2010 is de entree aangepakt. In de zomer en herfst van 2010 wordt het hertenkamp opnieuw aangelegd. Daarna vervolgen we met de restauratie van de overige stijltuinen: de Romeinse tuin en het Grote Cour.

Het kasteel en het park zijn tijdens de restauratie te allen tijde te bezoeken. Meld u aan voor onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van het nieuws en onze activiteiten bij het kasteel. Voor informatie over de meest actuele werkzaamheden kijkt u op de nieuwspagina bij het laatste nieuws over de restauratie.